Vergunningen, zonering en visa

Het juridische landschap rondom het kopen van een huis op Bali

Vergunningen, zonering en visa. Het juridische landschap rondom het kopen van een huis op Bali

Shape Haus — Gevormd door cultuur. Met toewijding opgebouwd.

1. Introductie

Bali is meer dan een reisbestemming geworden. Het is een wereldwijde trekpleister voor digitale nomaden, welzijnszoekers en internationale vastgoedinvesteerders. In 2024 verwelkomde het eiland meer dan 6,3 miljoen internationale bezoekers, waarmee het terugkeerde naar het niveau van voor de pandemie. Het momentum zette zich voort in 2025, met bijna 600.000 buitenlanders die in één maand arriveerden. Australiërs blijven de grootste groep en vertegenwoordigen ongeveer een kwart van alle aankomsten.

Die constante stroom bezoekers stimuleert de vraag naar vakantievilla's, pensions en serviceappartementen. Voor kopers biedt Bali niet alleen een tropische levensstijl, maar ook hoge huuropbrengsten — vaak tussen 8 en 12 procent bij activiteiten voor een kort verblijf, op voorwaarde dat de bezetting in lijn voldoet aan de seizoenspatronen.

Maar Bali is geen eenvoudige markt om te kopen en te genieten. De Indonesische wet verbiedt buitenlandse individuen nog steeds om grond te bezitten die onder Hak Milik valt (volledige eigendom).

Betekent dit dat buitenlanders moeten opgeven? Helemaal niet. Er bestaan verschillende legale routes:

  • Hak Pakai: een gebruiksrecht van 30 jaar voor buitenlanders met een geldige verblijfsvergunning, tweemaal verlengbaar.

  • HGB via PT PMA: bouwen en bezitten via een Indonesisch bedrijf in buitenlandse handen.

  • Erfpacht (Hak Sewa): particuliere huurovereenkomsten op lange termijn, soms tot 80 jaar.

Elk pad heeft zijn eigen vereisten: minimale transactiewaarden, bestemmingsregels (RTRW), vergunningsverplichtingen en visumaanpassing. In combinatie met nieuwe visumopties zoals het Second-Home Visa en Golden Visa wordt het kopen van onroerend goed een multidisciplinair project.

De belangrijkste les is eenvoudig:

Werk vanaf dag één samen met een betrouwbare notaris (PPAT), een onafhankelijke due diligence-adviseur en een gekwalificeerde juridische specialist. Regelgeving verandert regelmatig en interpretaties verschillen per regio. Deze gids biedt een uitgebreid overzicht, maar vervangt nooit persoonlijk juridisch advies.

In de hoofdstukken die volgen, krijgt u een stapsgewijze blauwdruk met betrekking tot strategie, eigendomsstructuren, visa, due diligence, financiering, exploitatie en exit.

2. Je doel en strategie bepalen

Voordat je een agent in Canggu een bericht stuurt, heb je duidelijkheid nodig.

Waarom koop je? Welk doel zal het land dienen?

Je motivatie bepaalt je juridische structuur, huurmodel, vergunningen, tijdlijnen en risiconiveau.

Vier beleggersprofielen

Levensstijl op de eerste plaats

Jouw paradijs komt op de eerste plaats. Locatie is belangrijker dan terugkeer. U kunt af en toe huren, maar niet ten koste van de rust.

Hybride gebruiker

Geniet van de wintermaanden en huur tijdens het hoogseizoen. Dit vereist gedisciplineerd vastgoedbeheer en emotionele flexibiliteit.

Investeerder op basis van rendement

Alles draait om bezetting, dynamische prijzen en gastervaring. Met de juiste bedrijfsvoering is een brutorendement van 8-12 procent realistisch.

Ontwikkelaar van flipper

U bouwt of renoveert eenheden op gepachte grond en verkoopt ze binnen 18-36 maanden. De marges kunnen hoog zijn, maar de timing en vergunningen zijn meedogenloos.

3. Budgettering en wettelijke drempels

Bepaal uw volledige budget, inclusief verplichte vereisten.

Voor een Hak Pakai Als u een villa koopt, hebt u momenteel een minimale vastgoedwaarde nodig van IDR 5 miljard (ongeveer €300.000).

Voor appartementen: IDR 2 miljard.

Bedienend via een PT PMA vereist een minimaal investeringsplan van IDR 10 miljard en een gestort kapitaal van minstens IDR 2,5 miljard.

EEN Visum voor een tweede huis vereist IDR 2 miljard bij een lokale bank of eigendom van een onroerend goed dat in aanmerking komt.

Verwacht 9-12 procent van de sluitingskosten: overdrachtsbelasting (BPHTB), notaris/PPAT, makelaarskosten en vergunningen.

4. Renderen en modelleren

Een geloofwaardig financieel model begint met conservatieve aannamen.

Vergelijk:

  • Maximale riëf, uw netto huuropbrengst

  • IRR, essentieel voor de ontwikkeling van flips

Overstresstests zijn het volgende:

Wat gebeurt er als de ADR met 20 procent daalt en de rente met 10 procent stijgt?

Deze simulaties zien er saai uit, maar behoeden u voor pijnlijke verrassingen wanneer markten veranderen.

5. Scenario's zijn klaar

  • Leaseverlenging: onderhandel 5-10 jaar voor de vervaldatum en stel een duidelijke indexeringsformule op.

  • Sales of Aandelen: verkoop de aandelen van uw PT PMA in plaats van het onroerend goed om de belasting te verlagen.

  • Hak Pakai - wederverkoop: eenvoudig, op voorwaarde dat het koper voldoet aan de minimumwaarderegels.

  • Herfinancieren: Indonesische banken lenen leningen aan KITAS-houders met een daling van 35-40 procent en een rente van ongeveer 10 procent.

6. Reality Check voordat je verder gaat

Geef een eerlijk antwoord:

  • Weet je precies wat je wilt bereiken?

  • Is je volledige budget (inclusief een buffer van 10 procent) beschikbaar?

  • Komt de door jou gekozen eigendomstitel overeen met je doel?

  • Voldoet je model aan een pessimistische stresstest?

  • Is je exitstrategie realistisch?

Als het antwoord op al deze vragen ja is, bent u klaar voor de nodige zorgvuldigheid. Dus niet, kalibreer dan nu opnieuw.

7. Het juridische landschap: eigendomstitels

De Indonesische landwet stelt strikte grenzen aan buitenlands eigendom. De grondwet reserveert Hak Milik exclusief voor Indonesische burgers.

Buitenlanders die een kandidaatstructuur proberen te vormen, wagen een legale gok: als de relatie mislukt is, zullen de rechtbanken hun belangen niet beschermen.

Vier juridische oplossingen

Hak Pakai - Gebruiksrechten

De eenvoudigste officiële weg voor individuen.

Dertig jaar, verlengbaar met 20 + 20 jaar.

Minimumwaarden zijn van toepassing: IDR 5 miljard voor villa's, IDR 2 miljard voor appartementen.

Vereist een verblijfsvergunning (KITAS of Second-Home Visa).

Ideaal voor persoonlijk gebruik bij lichte verhuuractiviteiten.

HGB via PT PMA - De zakelijke route

Een bedrijf in buitenlandse handen heeft de titel.

Dezelfde 30 + 20 + 30 structuur als Hak Pakai, maar met volledige commerciële vrijheid.

Investeringsplan van minimaal IDR 10 miljard.

Jaarlijkse rapportering en audits zijn vereist.

Sterk voor schaalvergroting en exits bij de verkoop van aandelen.

Hak Sewa - Erfpacht

Particulier contract voor 15 tot 80 jaar.

Flexibel, lagere instap, geschikt voor verhuur.

Geen staatscertificaat; het verlengingsrisico moet contractueel worden beheerd.

Strata-titel (SHMSRS)

Buitenlanders kunnen rechtstreeks een appartement bezitten als het project zich op HGB-grond of in aangewezen economische zones bevindt.

Opkomend in de gebieden Sanur, Jimbaran en SEZ.

8. Verschuivingen in de regelgeving en nieuwe kansen

De afgelopen jaren heeft Indonesië zijn vastgoed- en investeringswetgeving gemoderniseerd.

De Omnibuswet (UU Cipta Kerja) en de Regeringsverordening 18/2021 hebben het bezit van strata-titels verduidelijkt en de buitenlandse participatie verbeterd.

Gouden visum

Twee versies:

  • 5 jaar: investeer minimaal USD 350.000
  • 10 jaar: USD 700.000 of PT PMA-investering vanaf USD 2,5 miljoen

Voordelen: langdurig verblijf, snelle toegang en betere toegang tot banken.

Visum voor een tweede huis

Vereist een aanbetaling van IDR 2 miljard voor een in aanmerking komende Hak Pakai-onroerend goed.

5 of 10 jaar geldig.

Geen werkvergunning vereist.

PBG + ZELF

De oude IMB wordt vervangen door:

  • PBG: bouwvergunning

  • ZELF: bruikbaarheidscertificaat na de bouw

Digitaal, sterker en direct gekoppeld aan zonering.

SEZ-mogelijkheden

Bali herbergt nu twee speciale economische zones, die belastingvoordelen bieden en gemakkelijker buitenlands eigendom bieden.

9. Hotspots op de markt (2025)

Canggu en Berawa

Grondprijs: IDR 3,4—4 miljoen per m²

Hoge ADR, concurrerend aanbod.

Uluwatu/Bingin/Nyang Nyang

Grond: IDR 1,3—1,6 miljoen per m²

Hoogwaardige uitstraling op een klif, technische bouwwerken.

Ubud en Tegallalang

Grond: ± IDR 3,4 miljoen per m²

Door welzijn aangedreven vraag; vochtregulatie van cruciaal belang.

Sanur (SEZ)

Strata-titel mogelijk; stabiel publiek voor een lang verblijf.

Noord-Bali (Buleleng, Lovina)

Speculatief; nieuwe luchthaven gepland; lage instapprijs.

Locatiestrategie = doelgroep + zonering + langetermijnvisie.

10. Checklist voor zorgvuldigheid in zones

  1. Maak een screenshot van de RTRW-kaart.

  2. Vraag een schriftelijke Aanbeveling Zonasi aan bij BPN.

  3. Verkrijg de goedkeuring van de banjar.

  4. Controleer de water/afvoer.

  5. Voeg een contractuele clausule toe: onjuiste zonering = volledige terugbetaling.

11. Due Diligence: uw eerste beschermingslaag

Een deal is pas echt als de due diligence is voltooid.

Vijf lagen om te controleren

Juridisch

Verifieer het certificaat bij BPN.

Zonering

Bevestig het toegestane gebruik en verkrijg de goedkeuring van de banjar.

Fiscale en juridische lasten

Controleer grondbelasting, geschillen, hypotheken.

Fysiek

Grenzen, toegang, waterkwaliteit, drainage, bodem.

Contractueel

duidelijke exitclausules en escrow-bescherming.

12. DD-tijdlijn

  • Dag 0: LOI

  • Dag 1—7: escrow

  • Dag 8—25: certificaten, bestemmingsplannen

  • Dag 26—30: enquêtes

  • Dag 30—35: go/no-go

13. Koopproces — van LOI tot certificaat

Een gestructureerd, wettelijk verankerd proces:

  1. Oriëntatie en onderhandeling

  2. Intensieve uitleg

  3. Borgsom (10 procent)

  4. Due diligence (2—4 weken)

  5. Ondertekening van een AJB-/huurovereenkomst

  6. Inschrijving bij BPN

  7. Sleuteloverdracht en activering van het hulpprogramma

Totale tijdspanne: ongeveer 10-15 weken, afhankelijk van feestdagen en regionale werkdruk.

14. Een villa exploiteren en verhuren

Uw villa is een horecabedrijf.

U hebt een geldige licentie nodig voordat u kunt gaan opereren:

  • PBG

  • ZELF

  • Pondok Wisata (kleinschalig) of TDUP (hotelvergunning)

Risico's en realiteit

Bali biedt schoonheid en potentieel, maar alleen met een sterk risicobeheer.

Juridisch

Geen genomineerde structuren.

Er wordt niet gebouwd in groene zones.

Zorg altijd voor PBG-, SLF- en verhuurlicenties.

Operationeel

Een villa is 24/7 beschikbaar.

Reservepersoneel, preventief onderhoud en stroomoplossingen zijn essentieel.

Milieu

Het seismische risico is reëel.

Overstromingen, vocht en drainage vereisen een goede techniek.

Gemeenschap

De banjar heeft invloed op de dagelijkse activiteiten.

Sterke relaties zorgen voor stabiliteit.

Tijdschema en ultieme checklist

Een compleet stappenplan van 15 weken:

  • Week 0—2: strategie, budget, visum

  • Week 3-4: bezichtigingen, LOI

  • Week 5: escrow

  • Week 5—8: due diligence

  • Week 9: go/no-go

  • Week 10: ondertekening

  • Week 10—14: BPN-registratie

  • Week 15: sleutels, nutsvoorzieningen, overhandiging

De checklist omvat: titelverificatie, verzekering, visumaanpassing, bestemmingsbewijs, boekingssystemen, introductie van banjar, configuratie van meerdere valuta.

Conclusie: van droom tot blauwdruk

Je begrijpt het nu goed:

  • hoe eigendom werkt

  • Hoe visums op elkaar zijn afgestemd

  • waar je legaal kunt bouwen

  • wat je gaat betalen

  • hoe lang elke stap duurt

  • hoe risico's te vermijden

  • hoe je de villa als een echt bedrijf runt

Bali staat voor gedisciplineerde romantiek: een warme visie gecombineerd met een koelbloedige structuur.

Is dit de volgende stap?

Een strategiegesprek, een due-diligence-plan of uw eerste bezichtigingsreis.

Selamat berinvestasi - tot investeringen die onder de frangipanische hemel zowel in cijfers als in nachten presteren.